Blockchain Nedir ve Elektronik İmzalama ile Benzerliği

17.11.2017 / Emir Bora Turan

Elektronik İmzalama ve Blockchain Altyapısı ile benzerliği

Öncelikle iki kavramın açıklayarak başlamak faydalı olacaktır.

Elektronik imza ya da sayısal imza, başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veridir. Islak imzanızın yerine kullanabileceğiniz, kimliğini doğrulayabilmek için kullanabileceğiniz teknolojidir. Islak imza zorunluluğu olan süreçlerin dijital dönüşüm kapsamına girmesini sağlamaktadır. Elektronik imza bir dosyanın bütünlüğünün bozulmadığını ve bu dokümanın kimler tarafından imzalandığını garanti eder.

Blockchain ise (blokzincirini) kısaca şifrelenmiş işlem takibi sağlayan bir dağıtık veri tabanı olarak tanımlayabiliriz. Bu teknoloji birbiri ardına sıralı bir modelle inşa edilmiştir. Kolaylıkla takip edilebilir, fakat kırılması mümkün değildir. İşlemlerin bir merkeze bağlı olmaksızın yapılabilmesi, güçlü bir sağlayıcı, kanun koyucuya ihtiyacı ortadan kaldırır. İşlemlerin takip edilebilmesi şeffaf bir yapı sunar. Böylece dijital para transferi (bitcoin vb.) işlemler direkt olarak alıcı ile satıcı arasında ve güvenli bir şekilde gerçekleştirebilmektedir.

E-İmza Nasıl Çalışır?

Bir elektronik imza yaratmak için, imzalayan, mesajın kısaltılmış bir sürümü olan bir özet değeri ve bu özet değerini şifrelemek için kendi özel/gizli anahtarını kullanır. Şifrelenmiş özet değeri elektronik imzadır. Eğer mesaj herhangi bir nedenden dolayı değişikliğe uğrarsa, değişmiş olan mesajın özet değeri de orijinal özet değerinden farklı olacaktır. Elektronik imza, mesaj için de onu yaratan özel anahtar için de tek olduğundan değiştirilmesi mümkün değildir. Daha sonra elektronik imza, mesaja eklenir ve ikisi birden alıcıya gönderilir. Alıcı, gelen mesajdan özet değerini tekrar yaratır ve gönderenin açık anahtarını gelen mesajdaki özet değerinin şifresini çözmede kullanılır. Eğer alıcının hesaplamış olduğu özet değeri ile mesajın içerisinde yer alan özet değerleri aynı ise şu iki şey doğrulanmış olur:

  • Elektronik imza gönderenin özel/gizli anahtarı kullanılarak yaratılmıştır. Bu gönderenin yetkinliğini tanılar ve gönderen mesajı imzalamadığını iddia edemez. Kimse gönderenin adını kullanmaya çalışmamıştır.
  • Mesaj değiştirilmemiştir. Bu mesajın doğruluğu onaylanmıştır.

Elektronik İmza Nerelerde kullanılabilir?

  • E-Devlet Uygulamaları
  • Banka Talimatları
  • KEP
  • Yönetim Kurulu Kararları
  • Hukuk Sözleşmeleri
  • Leasing Sözleşmeleri
  • Ekspertiz Raporları
  • E-Haciz Uygulamaları
  • Bankacılık Uygulamaları

 

Blockchain Nasıl Çalışır?

how blockchain works diagram ile ilgili görsel sonucu

Blok zinciri iki temel kavramın birlikte çalışması ile kullanılır.

Kayıtlar

Blok zincirindeki her bir kayıt (aktarım işlemi, para aktarım işlemi veya transaction), temelde tutulması amaçlanan temel veri türüdür. Bitcoin gibi dijital para işlemleri bu kapsamda değerlendirilir. Bir kişi parasını transfer etmek istediğinde, talebi sistem üzerindeki diğer ortaklara yayınlanır. Bu kayıtlar imza geçerliliği gibi birkaç testten sonra ortaklardan tarafından birleştirilerek bir blok oluşturulur.

Bloklar

Bloklar kayıtların daha önceden belirlenmiş sayıda bir araya gelmesi ve geçerli bir hash değerine sahip olacak şekilde madencilik yapılması sonucunda oluşturulur. Özetle, yeterli kayıtlar ortaklar tarafından toplandıktan sonra, bu kayıtlar üçüncü partiler tarafından ticari ödül karşılığında Bitcoin madencisi olarak adlandırılan kişilere, belli bir koşulu sağlayacak hash değerini bulmaları için yayınlanır. Bu uygun hash değerini döndürecek hesaplamayı yapabilen parti, hem bu problem çözümünden yaratılan Bitcoin’leri hem de para aktarım işlemleri için ödenen cüzi miktardaki ücreti ödül olarak alır. Bu blok için doğru hash değerini bulan madenci, diğer öbeklere bu bulduğu son bloğu gönderir ve öbekler artık son bloktaki kayıt işlemlerinden farklı kayıtlar bulup onlar için madencilik yapmaya ve madencilerine bu yeni güncellemeyi dağıtmaya başlar.

Elektronik İmza ve BlockChain

  • İki yapıda da verinin bütünlüğünün bozulmadığı kanıtlanabilir.
  • Elektronik imza, ülke içindeki ilgili yasal düzenlemelere tabi olduğu için birçok süreçte kolaylıkla kullanılabilir.
  • BlockChain uluslararası bir standart olduğu için, daha geniş çaplı çözümler gerçekleştirilebilir.
  • Elektronik imza bağımsız ve çevrimdışı ortamlarda kolaylıkla doğrulabilir.
  • BlockChain halka açık bir yapıda çalışırken, e-imzada bilgilere sadece dosyalara sahip kişiler tarafından erişilebilir.
  • Elektronik imza altyapısı güvenilir kurumlar tarafından yönetilirken, halka açık BlockChain altyapılarında güven problemi yaşanabilir.
  • Kimlik bilgilerinin elektronik imzada doğrulanabilmesi standarttır, bazı BlockChain altyapıları bunu sağlayabilmektedir.

Yazan: İbrahim DEMİRAL (Eczacıbaşı Bilişim)