#
 
 

“Yaratıcı düşünme”yi öğrenmek

Explaining Creativity: The Science of Human Innovation (Yaratıcılığı Tanımlamak: İnovasyon Bilimi) adlı kitabın yazarı psikolog R. Keith Sawyer, insan beyninde yaratıcılığı tetikleyen şeyin ne olduğunu ve yaratıcı düşüncenin nasıl ortaya çıktığını masaya yatırıyor. Sawyer’a göre, yaratıcılık sadece “Allah vergisi” değil. Öğrenilebiliyor ve belli bir düşünce biçimini benimsemeyi gerektiriyor. Bu ay, Sawyer’ın kitabındaki bilgilerden yola çıkarak iş dünyasında yaratıcılık ve inovasyona önem verenlerin göz önünde bulundurması gereken davranışları, düşünme biçimlerini derledik.

1. Zihninizin dağılmasına izin verin:

Yaratıcı insanlar çoğunlukla, karikatürlerde çizilen saçı başı dağınık (elbette zihni de) Einsteinvari tipler gibidir. Zihinlerinde pek çok fikir vardır ve bunların çoğu hayata geçmeyen, öylesine fikirlerdir. Hatta çoğunun pek iyi fikirler olmadığını söylemek de mümkündür. Uzmanlar bunun böyle olmasında yarar olduğunu düşünüyorlar, çünkü insan beyni, en kötü fikirden bile yeni fikirler üretebilen bir yapıda işler. Önce kafanızda fikirlerin uçuşmasına, zihninizin dağılmasına izin vermelisiniz. Sonra fikirlerinizi kötüden iyiye doğru eleyerek düşüncenizi geliştirmeye çalışın. Unutmayın, “daima iyi fikirler” üretebilen bir beyin yoktur.

2. Problemi irdelemekten vazgeçmeyin:

Belli bir problem üzerinde düşünüyor ve çözüm üretmeye çalışıyorsanız, yaratıcı bir çözüm bulamadığınız için düşünmekten hemen vazgeçmeyin. Bazı insanlar yaratıcı düşünceye daha yatkın olsalar da, yaratıcılık tamamen“Allah vergisi” olup sadece belli kişilere tanınan bir ayrıcalık değildir. Aksine, araştırmalar gösteriyor ki, yaratıcı çözümler ve inovasyon, belli bir konu üzerinde enine boyuna düşünmenin, çalışmanın ve araştırmanın sonucunda ortaya çıkıyor. Problemi irdelemekten ve farklı çözümler geliştirmeye çalışmaktan vazgeçmeyin.

3. Varolanın üzerinden yeni fikirler geliştirin:

iPod gibi bir cihaz icat etme fikri, birilerine vahiyle gelmedi. Bugün dünyayı saran iPod çılgınlığı aslında, cepte rahat taşınabilecek bir MP3çalar geliştirmek ve Amazon gibi bir e-ticaret platformuyla birleştirilmesi fikrinden türedi. Başka fikirlerin üzerinden geliştirilen bu fikir, bugün eğlence ve elektronik pazarındaki en başarılı ürünlerden birini doğurdu. Bol bol bilgi toplayın, pazarda belli bir alana yönelin ve başkalarının fikirlerini küçümsemeyin.

4. Zihninizin dağılmasına izin verin:

Hayır, yanlışlık yapmadık. Bu kez kelimenin tam anlamıyla “zihninizi dağıtın”. Yani düşündüğünüz, kafa yorduğunuz konuya biraz ara verin ve başka şeyler yapmaya çalışın. R. Keith Sawyer, yaratıcı fikirlerin çoğunun İngilizce’de 3B ile ifade edilen mekanlarda (bathroom, bed, bus – banyo, yatak, otobüs) gerçekleşen gündelik işler sırasında insanların aklına geldiğini ifade ediyor. Belli bir konuya odaklanmışken zihninizi başka bir işe yönlendirmek, görünüşte düşünmeye ara vermek sayılsa da, beynimiz bir yandan konuyla ilgili bağlantılar kurmaya devam eder.